Dakloos zijn is zoveel meer dan geen dak hebben

Dakloosheid werd terecht gedecriminaliseerd, maar ook gedemedicaliseerd

“Terecht is de hele problematiek van dakloosheid de voorbije decennia overal in de westerse steden gedecriminaliseerd”, stelt Herman Mennekens. “Door eenzijdig te focussen op de rechten van daklozen, is er een andere dimensie mee verloren gegaan die er wel toe deed. Dakloosheid is bij wijze van spreken ook gedemedicaliseerd”, gaat hij verder. In tijden van koude en gebrek aan plaats is het niet de eerste prioriteit om dit debat opnieuw te lanceren. “Met schaamte op de wangen moeten we nu zoeken naar bijkomende opvang. Maar heel snel zullen we ook een debat ten gronde moeten durven voeren”.

Een complex gegeven

In het debat over deze problematiek in het Brussels parlement hebben René Coppens en Herman Mennekens vooral de psycho-medische dimensie van het probleem willen meegeven, omdat deze meestal onderbelicht wordt. “De problematiek van de daklozen is onnoemelijk veel complexer dan het niet hebben of het niet vinden van onderdak of van een bed. Veelal gaat het om schrijnende verhalen met erg ingewikkelde psycho-sociale dimensies (verslavingsproblemen, trauma's, mentale deficiënties, socio-relationele problemen enz…). Hierbij kan het organiseren van tijdelijke en vrijwillige opvang op zich geen remediërend einddoel zijn, maar eerder een beginpunt en een middel om een meer structurele vorm van o.a. psycho-sociale opvang en begeleiding op te zetten”.

Open Vld vraagt een zorgketen i.p.v. opvang

René Coppens vraagt zich af wie in het brede netwerk van organisaties die met daklozen werken verantwoordelijk is voor deze de totaalbenadering. “Wie heeft er een visie die de werking van de individuele hulpverstrekkers en hulpverleners -die, het weze gezegd, stuk voor stuk goed werk leveren- overstijgt?”, vraagt René Coppens.

Herman Mennekens: “Wordt de georganiseerde opvang van daklozen gezien als een tijdelijke 'dienstverlening' , in afwachting van zachter weer? Of ontketent de opvang van een dakloze een zorgketen, die moet uitmonden in een meer structurele opvang en begeleiding weg van de straat? In ons parlement hebben we gefocust op de acute winteropvang”.

René Coppens: “Ik heb in TV-reportages hulpverleners horen klagen dat ze bij -5 graden daklozen die niet geholpen willen worden niet tegen hun wil mogen helpen. In die gevallen is armoede niet de oorzaak. De individuele keuze van de dakloze is dan ook niet doorslaggevend. Het komt er dan op aan het psycho-medisch probleem te erkennen”.